توبیخ اخیر برنامه پر مخاطب «ماه عسل» که برای اولین بار در رسانه ملی اتفاق افتاد، اظهار نظرهای متفاوتی را به دنبال داشت؛ عده ای این کار را عاملی در بالارفتن سطح کیفی برنامه ها عنوان می کنند و عده ای ماله کشیدن تلویزیون بر ایراداتش.

 

در نگاه اول شاید خیلی عادی به نظر برسد که یک برنامه به دلیل تخطی از آنچه برایش تعریف شده، توبیخ شده است، اما اگر کمی دقیق تر به عملکرد تلویزیون توجه کنیم، می بینم کار پورمحمدی اولین گام برای توبیخ رسانه ای یک برنامه بوده است.
پیش از این حتی اگر گاف های به مراتب عجیب تر هم در صداوسیما روی می داد و اگر مردم نسبت به آن واکنش جدی نشان می دادند، هیچ وقت با نتیجه آن مواجه نمی شدند و خبری از توبیخ، توقف در پخش و ... نبود. همه اتفاقات در لایه های زیرین روی می داد و حتی اگر کار به ممنوع التصویری چهره ای هم می کشید، هیچ توضیحی درباره آن ارائه نمی شد و فرد مذکور به یکباره حذف می شد و حتی اجازه نداشت این موضوع و دلیل آن را رسانه ای کند.
اگر این اقدام پور محمدی را فتح بابی در این حوزه بدانیم، می توان خوش بین بود که مخاطبان این رسانه گسترده از این به بعد می توانند شاهد کیفی تر شدن برنامه ها شوند. در حقیقت شاید ترس از همین تنبیه ها و توبیخ ها منجر شود برنامه سازان کمی به تکاپو بیافتند و بدانند که یک ناظر با دقت و تمرکز بر کار آنها نظارت دارد و اگر حتی برنامه ای مثل ماه عسل هم باشد از این مداقه در امان نیست و بی توجهی به محتوا می تواند آنها را به راحتی از آنتن حذف کند.
هدایت افکار عمومی در دستان شبکه های اجتماعی
هوشنگ صدفی منتقد تلویزیون: بازتاب انتقادات در رسانه های مجازی توانسته در پوسته سخت و غیرقابل نفوذ رسانه ملی، تا حد قابل تأملی نفوذ کند. تجربه اعتراض پزشکان به پخش سریال طنز «در حاشیه» فارغ از درستی یا نادرستی این انتقادات نشان داد شبکه های تلویزیونی مثل سال های گذشته، دیوار بلند بی اعتمادی و گوش ناشنوایی برای شنیدن اعتراض مخاطبان نیست؛ لذا مسوولان رسانه ملی به هرگونه انتقاد منفی و مثبت تا حدی پاسخگو هستند، هرچند تعطیلی سریال «در حاشیه» صرفاً از طریق مخاطبان خاص توانست خِیل عظیم مخاطبان عام را از دیدن این کار طنز محروم کند.

 پیش از این به باور کارشناسان ارتباطات، تلویزیون به عنوان وسیله ارتباط جمعی می‏ توانست در بین افکار عمومی جامعه نفوذ کند اما امروزه این افکار عمومی است که توانسته با استفاده از سایر رسانه های دیداری و شنیداری بر رسانه ملی با بضاعت های مالی و تکنیکی مدرن غلبه کند


زمانی میزان تأثیرگذاری برنامه های تلویزیون بر افکار عمومی به عنوان ابزاری قدرتمند در عرصه اجتماعی و سیاسی قابل اندازه گیری بود؛ لذا هر یک از جناح های سیاسی و مدیران تأثیرگذار جامعه علاقه داشتند به هر شکل ممکن هدایت و مدیریت رسانه ملی را در دست بگیرند اما با گذشت زمان و افزایش رسانه های متنوع از جمله اینترنت، شبکه های ماهواره ای و شبکه های اجتماعی در جامعه از یک سو و ارتقای دانش و آگاهی مخاطبان عام و خاص در جامعه باعث شد عطش دستیابی این افراد به رسانه ملی کاهش یابد. پاسخگویی مدیران ارشد سیما به انتقادات سریال ها و برنامه هایی چون «در حاشیه»، «شمعدونی»، «ماه عسل» و «خندوانه» نشان داد که برای مدیران رسانه ملی فشار افکار عمومی در رسانه های مجازی قابل فهم بوده و این خود نشان دهنده نوعی اصلاح طلبی در رفتارهای یک سویه ی رسانه جمعی است. مسئولان رسانه ملی مطمئناً این قاعده را می دانند که اگر بر مبنای نگاه مخاطبان گریز پای ایرانی در چارچوب مصالح جامعه نتوانند حرکت کنند، به خودی خود از سبد رسانه ای خانواده ها حذف خواهند شد.اینکه رسانه ملی به انتقادات رسانه ای بها می دهد، باید این نوع رفتارهای آشتی جویانه را به فال نیک گرفت.
گاف «ماه عسل» و حکایت ماله و تبر!
مهرداد خدیر منتقد تلویزیون: معاون امور سیمای سازمان صدا و سیما در نامه ای به رییس شبکه سه با انتقاد از دو برنامه از مجموعه برنامه های «ماه عسل» خواستار توبیخ «عوامل انتخاب های غلط » و «تغییر رویه در روزهای باقی مانده از ماه رمضان» شده است. هر چند که معاون صدا و سیما از دو برنامه مورد اشاره نام نبرد اما پیداست که منظور او همان برنامه هایی است که در شبکه های اجتماعی واکنش های گسترده ای در پی داشت و این بار رسانه انحصاری در مقابل رسانه های متنوع مردمی ناگزیر از عقب نشینی شده است. خصوصا همان برنامه ای که خانمی که به «مدلینگ عروس» اشتهار و اشتغال دارد با عنوان «پوزر عروس» و البته با پوشش رسمی به عنوان مصداق «درآمد زیاد با کاری نه چندان شاق»، در برنامه معرفی شد و در برنامه ای دیگر نیز لحن و گفتارهایی به کار رفت که در صدا و سیما پذیرفته نیست.
 در این گونه موارد و چنانچه چنین اشتباهاتی از دیگران سر زند برای صدا و سیما سوژه می شود این بار اما اخبار ساعت 22 شبکه 3 سیما در شامگاه پنج شنبه 10 تیر درصدد توجیه و دفاع برآمد و گفت و گویی با احسان علیخانی (تهیه کننده / مجری) پخش کرد که او می گفت « از 150 مورد میهمان دعوت شده ممکن است دو مورد هم اشتباه شود. آیا شما اشتباه نمی کنید؟!»

خندو

گزارش هم با همین جمله اخیر تمام می شد و جالب این که توضیح درباره ماه عسل و دفاع از آن به قدری برای شبکه سه اهمیت داشت که ابتدا و نزدیک به 10 دقیقه این گزارش را پخش کردند و بعد سراغ مذاکرات هسته ای در وین رفتند و در نگاه آنان احتمالا موضوع آقای علیخانی از سخنان جواد ظریف مهم تر بوده است!در این که هیچ رسانه ای از اشتباه مصون نیست تردیدی نیست و خود رسانه ای ها خصوصا مطبوعاتی ها درباره این اشتباهات گریز ناپذیر اصطلاح «گاف» را به کار می برند.اگر چنین خطایی از یک روزنامه یا سایت غیر همسو با خودشان سر زده بود چه اتفاقی می افتاد؟!
در نخستین واکنش ابتدا دو سه خبرگزاری خاص بر این موضوع متمرکز می شدند. بعد با چند نفر مصاحبه می کردند. آن گاه سراغ یکی دو نماینده مجلس می رفتند که قبل از این که مطلب را با دقت خوانده یا قایل به تسامح باشند خواستار برخورد با آن نشریه می شدند و دست آخر وزیر ارشاد را مورد انتقاد قرار می دادند و شب هم در برنامه خبری 20:30 عین همان حرف ها را تکرار می کردند و جوّی می ساختند که نگو و نپرس و تا آن نشریه به محاق توقیف نمی افتاد دست بردار نبودند.
حالا اما مهربان شده اند و به جای 20:30 در اخبار 22  شبکه 3 و آن هم در مقام دفاع و توضیح و توجیه  به یک خطا می پردازند! آقای مجری هم به ما یادآور می شود دو خطا را به نسبت 150 مورد ببینید. اما اگر در مجله ای با دو هزار کلمه در هر صفحه چند کلمه از دست مدیر و سردبیر اصطلاحا دربرود نمی توان گفت چند کلمه از 40 هزار کلمه در یک شماره و 400 هزار کلمه در سال و 4 میلیون کلمه در 10 سال. آنجا اما آنان با همان چند کلمه کار دارند!احسان علیخانی اتفاقا در زمره مجریان مورد علاقه این نویسنده است و اشتباهاتی از این دست نیز چنان که اشاره شد اجتناب ناپذیر است. اما آیا وقت آن نرسیده که همان گونه که برای خود به « توبیخ» بسنده می کنند برای دیگران نیز بالاتر از توبیخ نخواهند و به جای زوم کردن روی یک شعر که مثلا در معتبرترین فصلنامه به چاپ رسیده یا فضا سازی به خاطر یک تیتر در یک روزنامه - که پس از چاپ قابل تغییر هم نیست- روزنامه نگاران را هم به چشم همکار خودشان ببینند؟

 

فرآوری: علی احمدی

بخش ارتباطات تبیان

منابع: ایسنا/ فارس/ عصر ایران
مطالب مرتبط:
تغییرات محتوایی در تلویزیون

پوزر عروس
موضوع تغییر ریاست سازمان صداوسیما به عنوان سازمانی که از آن با نام رسانه ملی یاد می شود، به قدری اهمیت دارد که با آمدن دکتر سرافراز افراد زیادی در حوزه های مختلف نسبت به آن اظهار نظر کرده اند.
احسان علیخانی
0
افکار عمومی
علی اصغر پور محمدی
توبیخ ماه عسل
-
گاف ماه عسل

,ماه عسل, گاف ماه عسل, توبیخ ماه عسل,ارتباطات و رسانه ها